Thói quen làm bệnh dễ tái phát

Khi bệnh vừa đỡ lại dễ quay trở lại

Nhiều người sau một đợt điều trị thấy cơ thể nhẹ hơn, ngủ tốt hơn, đau mỏi giảm hơn hoặc tiêu hóa dễ chịu hơn. Nhưng chỉ một thời gian sau, các triệu chứng lại xuất hiện. Có người đau cổ vai gáy tái phát sau vài tuần làm việc căng thẳng. Có người mất ngủ trở lại sau một giai đoạn thức khuya. Có người đau dạ dày, đầy bụng, trào ngược hoặc mệt mỏi quay lại khi ăn uống thất thường.

Điều này không có nghĩa là quá trình điều trị trước đó không có giá trị. Trong nhiều trường hợp, bệnh dễ tái phát vì các yếu tố gây bệnh vẫn còn tồn tại trong sinh hoạt hằng ngày.

Theo Y học cổ truyền, sức khỏe không chỉ phụ thuộc vào thuốc hay trị liệu. Cơ thể cần được chăm sóc bằng nhịp sống phù hợp: ăn uống điều độ, ngủ nghỉ đúng giờ, vận động vừa sức, giữ tinh thần ổn định và tránh làm cơ thể hao tổn kéo dài.

Nếu thói quen cÅ© không thay đổi, triệu chứng có thể giảm rồi lại quay lại. Vì vậy, nhận diện các thói quen làm bệnh dễ tái phát là một phần quan trọng trong chăm sóc sức khỏe lâu dài.

Những thói quen thường làm bệnh dễ tái phát

01. Thức khuya kéo dài

Thức khuya là một trong những thói quen làm cơ thể khó phục hồi nhất. Khi ngủ muộn thường xuyên, người bệnh dễ mệt, giảm tập trung, đau đầu, mất ngủ, rối loạn tiêu hóa hoặc đau mỏi rõ hơn.

Với người đã có rối loạn lo âu, mất ngủ, suy nhược hoặc đau cổ vai gáy, thức khuya kéo dài có thể làm triệu chứng dễ quay lại.

02. Ngồi lâu, ít vận động

Người làm văn phòng, tài xế, người bán hàng hoặc người thường xuyên dùng máy tính có thể ngồi một tư thế trong nhiều giờ. Điều này dễ làm vùng cổ vai gáy, thắt lưng, khớp gối và hệ tuần hoàn chi dưới chịu áp lực.

Ngồi lâu còn làm cơ thể trì trệ, khí huyết lưu thông kém, dễ đau mỏi, tê nặng chân tay và giảm sức bền vận động.

03. Ăn uống thất thường

Bỏ bữa, ăn quá khuya, ăn quá no, ăn vội hoặc dùng nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, rượu bia có thể làm tiêu hóa kém ổn định. Người có viêm dạ dày, trào ngược, đầy bụng, ăn uống kém hoặc suy nhược dễ bị tái phát triệu chứng khi thói quen ăn uống không đều.

Theo Y học cổ truyền, Tỳ vị là nền tảng sinh hóa khí huyết. Khi Tỳ vị bị ảnh hưởng, cơ thể dễ mệt, ăn kém, ngủ kém và khó phục hồi.

04. Làm việc quá sức

Làm việc liên tục nhiều giờ, ít nghỉ, áp lực kéo dài hoặc cố gắng vượt quá sức chịu đựng có thể khiến cơ thể bị hao tổn. Người bệnh có thể thấy mệt mỏi, đau mỏi, mất ngủ, hồi hộp hoặc căng thẳng trở lại.

Một số người khi vừa đỡ bệnh đã vội quay lại cường độ làm việc cao như trước. Điều này có thể khiến cơ thể chưa kịp phục hồi đã bị quá tải.

05. Căng thẳng kéo dài

Stress không chỉ ảnh hưởng đến tinh thần. Nó còn tác động đến giấc ngủ, tiêu hóa, cảm giác đau, nhịp tim và khả năng phục hồi. Người thường xuyên lo nghĩ, bức bối, áp lực hoặc khó thư giãn dễ gặp tình trạng mất ngủ, đau đầu, đau cổ vai gáy, trào ngược hoặc rối loạn kinh nguyệt tái phát.

Theo Y học cổ truyền, căng thẳng kéo dài có thể làm Can khí mất điều hòa, ảnh hưởng đến khí huyết và nhiều chức năng trong cơ thể.

06. Tự dùng thuốc khi triệu chứng vừa quay lại

Một số người khi thấy đau, mất ngủ, đầy bụng hoặc mệt mỏi sẽ tự dùng lại đơn cÅ©, tự mua thuốc giảm đau, thuốc ngủ, thuốc tiêu hóa, thuốc bổ hoặc thảo dược theo kinh nghiệm. Điều này có thể giúp dễ chịu tạm thời nhưng cÅ©ng có thể che lấp nguyên nhân thật sự.

Với người có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc Tây y dài ngày, tự phối hợp thuốc càng cần thận trọng.

07. Ngưng theo dõi khi vừa thấy đỡ

Khi triệu chứng giảm, nhiều người ngừng tái khám, bỏ bài tập, bỏ hướng dẫn sinh hoạt hoặc quay lại thói quen cÅ©. Điều này rất thường gặp ở người đau xương khớp, mất ngủ, suy nhược, viêm dạ dày, trào ngược hoặc suy giãn tĩnh mạch.

Giảm triệu chứng không phải lúc nào cÅ©ng đồng nghĩa với cơ thể đã ổn định hoàn toàn. Một số tình trạng cần được theo dõi thêm để điều chỉnh kịp thời.

08. Tập luyện sai cách hoặc quá sức

Vận động là cần thiết, nhưng tập sai có thể làm bệnh tái phát. Người đau lưng tự kéo giãn mạnh, người đau gối tập động tác chịu tải nhiều, người cổ vai gáy tự bẻ cổ hoặc tập quá sức khi đang đau có thể khiến triệu chứng nặng hơn.

Vận động nên phù hợp với tình trạng hiện tại, không nên chỉ dựa theo video hoặc bài tập chung trên mạng.

Y học cổ truyền nhìn nhận tái phát như thế nào?

Trong Y học cổ truyền, bệnh tái phát thường được xem xét trong mối liên hệ giữa chính khí, khí huyết, tạng phủ và các yếu tố gây rối loạn từ sinh hoạt.

Chính khí chưa vững

Khi thể trạng còn yếu, cơ thể dễ bị ảnh hưởng bởi lao lực, thời tiết, ăn uống thất thường hoặc stress. Vì vậy, sau khi triệu chứng giảm, người bệnh vẫn cần thời gian để phục hồi nền sức khỏe.

Khí huyết chưa điều hòa

Đau mỏi, tê nặng, mất ngủ hoặc suy nhược có thể quay lại khi khí huyết lưu thông không ổn định, nhất là ở người ít vận động hoặc làm việc quá sức.

Tỳ vị còn yếu

Người tiêu hóa yếu, ăn uống kém, đầy bụng hoặc mệt sau ăn dễ tái phát khi ăn uống thất thường hoặc bồi bổ không đúng cách.

Can khí dễ uất

Người thường xuyên căng thẳng, lo nghĩ hoặc bức bối dễ làm khí cơ mất điều hòa. Điều này có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ, tiêu hóa, đau đầu, đau mỏi hoặc chu kỳ kinh nguyệt.

Thận và nền phục hồi lâu dài

Ở người lớn tuổi, người bệnh mạn tính hoặc người đau xương khớp kéo dài, nền tảng gân xương và sức phục hồi cần được chăm sóc bền bỉ hơn.

Khi nào cần thăm khám?

Người bệnh nên đi khám nếu có các biểu hiện sau: