Hay tỉnh giấc giữa đêm

Khi đang ngủ lại tỉnh dậy giữa đêm

Hay tỉnh giấc giữa đêm là tình trạng người bệnh có thể ngủ được lúc đầu, nhưng sau đó lại thức dậy vào nửa đêm hoặc gần sáng. Có người tỉnh một lần rồi khó ngủ lại. Có người tỉnh nhiều lần trong đêm, giấc ngủ bị chia nhỏ và sáng dậy rất mệt.

Một số người mô tả rằng họ thường tỉnh vào một khung giờ quen thuộc. Sau khi tỉnh, đầu óc bắt đầu hoạt động trở lại, suy nghĩ nhiều, bồn chồn hoặc cảm thấy khó chịu trong người. Càng cố ngủ lại, họ càng căng thẳng hơn.

Tình trạng này khác với khó ngủ đơn thuần. Người bệnh không hẳn là không ngủ được từ đầu, nhưng giấc ngủ không duy trì được đến sáng. Điều khiến họ mệt là cơ thể không có được một giấc ngủ liền mạch.

Theo Y học cổ truyền, việc hay tỉnh giấc giữa đêm có thể liên quan đến sự mất điều hòa của thần chí, khí huyết, tạng phủ, cảm xúc, tiêu hóa hoặc đau mỏi trong cơ thể. Vì vậy, cần xem xét toàn diện thay vì chỉ tập trung vào việc dùng thuốc để ngủ lại nhanh hơn.

Vì sao hay tỉnh giấc giữa đêm không nên xem nhẹ?

Giấc ngủ cần sự liên tục để cơ thể phục hồi. Khi người bệnh liên tục tỉnh giấc giữa đêm, não bộ và cơ thể khó đi vào trạng thái nghỉ sâu. Lâu dần, người bệnh có thể mệt mỏi, giảm tập trung, dễ cáu gắt, đau đầu, suy nhược hoặc sợ cảm giác đi ngủ.

Nhiều người ban đầu chỉ khó chịu vì tỉnh giấc. Nhưng sau một thời gian, họ bắt đầu lo lắng ngay từ buổi tối: “Đêm nay liệu có tỉnh nữa không?”. Chính sự lo lắng này lại làm giấc ngủ dễ rối loạn hơn.

Nếu tình trạng hay tỉnh giấc kéo dài nhiều tuần, ảnh hưởng đến công việc, sinh hoạt hoặc đi kèm các triệu chứng khác, người bệnh nên được thăm khám để tìm nguyên nhân phù hợp.

Những yếu tố thường làm người bệnh dễ tỉnh giữa đêm

01. Căng thẳng kéo dài

Cơ thể có thể vẫn ở trạng thái cảnh giác dù người bệnh đã ngủ. Khi đó giấc ngủ dễ bị ngắt quãng.

02. Dùng điện thoại hoặc làm việc sát giờ ngủ

Ánh sáng màn hình, thông tin căng thẳng hoặc công việc chưa hoàn tất có thể làm não khó nghỉ sâu.

03. Ăn tối quá muộn hoặc quá no

Tiêu hóa hoạt động nhiều vào ban đêm có thể khiến người bệnh dễ tỉnh, đặc biệt ở người đầy bụng hoặc trào ngược.

04. Dùng cà phê, trà đặc, rượu bia

Các chất kích thích có thể làm giấc ngủ nông hơn, dễ tỉnh hơn hoặc khiến người bệnh khó ngủ lại sau khi thức giấc.

05. Đau mỏi cơ thể

Căng cơ vùng cổ vai gáy, đau lưng, đau khớp hoặc tê mỏi có thể làm người bệnh tỉnh khi trở mình.

06. Tiểu đêm

Nếu người bệnh thường xuyên tỉnh vì phải đi tiểu, cần xem xét thói quen uống nước buổi tối, tuổi tác, bệnh nền và các vấn đề tiết niệu nếu có.

Người bệnh nên làm gì khi hay tỉnh giấc giữa đêm?

01. Ghi nhận thời điểm tỉnh giấc

Người bệnh nên ghi lại mình thường tỉnh lúc mấy giờ, tỉnh bao lâu, có ngủ lại được không và sáng dậy cảm thấy thế nào.

02. Theo dõi triệu chứng đi kèm

Cần chú ý tỉnh giấc có kèm hồi hộp, lo âu, đau mỏi, đầy bụng, trào ngược, tiểu đêm hay nóng bứt rứt không.

03. Không cố ép mình ngủ lại bằng căng thẳng

Càng lo lắng và ép mình ngủ, người bệnh càng dễ tỉnh táo hơn. Nên tạo điều kiện thư giãn nhẹ, tránh nhìn đồng hồ hoặc dùng điện thoại ngay khi tỉnh.

04. Không tự dùng thuốc ngủ kéo dài

Thuốc ngủ và thuốc an thần cần có chỉ định. Không nên tự mua, tự tăng liều hoặc phối hợp với thảo dược an thần khi chưa được tư vấn.

05. Đi khám nếu tình trạng kéo dài

Nếu hay tỉnh giấc giữa đêm kéo dài nhiều tuần, làm cơ thể mệt mỏi hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh nên được bác sĩ đánh giá.

Khi nào cần phối hợp chuyên khoa?

Người bệnh nên được đánh giá tại cơ sở y tế phù hợp nếu có các biểu hiện sau: