Hồi hộp, bồn chồn
Khi cơ thể luôn có cảm giác không yên
Hồi hộp, bồn chồn là cảm giác tim đập nhanh, trong người nôn nao, khó thả lỏng, dễ giật mình hoặc luôn thấy không yên. Khi tình trạng kéo dài hoặc ảnh hưởng sinh hoạt, người bệnh cần được đánh giá nguyên nhân phù hợp.
Khi cơ thể luôn có cảm giác không yên
Hồi hộp, bồn chồn là cảm giác rất khó chịu. Người bệnh có thể thấy tim đập nhanh hơn bình thường, trong người nôn nao, khó thả lỏng, dễ giật mình hoặc luôn có cảm giác như sắp có chuyện gì xảy ra.
Có người cảm thấy hồi hộp rõ ở vùng ngực. Có người lại mô tả là bứt rứt trong người, đứng ngồi không yên, khó tập trung, khó ngủ hoặc dễ tỉnh giấc giữa đêm. Một số người càng để ý đến nhịp tim thì lại càng lo, càng lo thì cảm giác hồi hộp càng rõ hơn.
Tình trạng này có thể xuất hiện sau stress, mất ngủ, dùng cà phê, làm việc quá sức hoặc trong giai đoạn tinh thần căng thẳng. Tuy nhiên, hồi hộp và bồn chồn cÅ©ng có thể liên quan đến bệnh lý cơ thể như tim mạch, tuyến giáp, thiếu máu, rối loạn đường huyết, tác dụng phụ của thuốc hoặc các vấn đề cần được kiểm tra.
Vì vậy, khi triệu chứng kéo dài hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, người bệnh không nên chỉ tự kết luận là do lo lắng. Cần thăm khám để đánh giá nguyên nhân phù hợp.
Hồi hộp, bồn chồn thường biểu hiện như thế nào?
01. Tim đập nhanh hoặc cảm giác đánh trống ngực
Người bệnh có thể cảm thấy tim đập mạnh, đập nhanh, hồi hộp từng cơn hoặc khó chịu vùng ngực.
02. Đứng ngồi không yên
Cơ thể có cảm giác bứt rứt, khó thả lỏng, khó ngồi yên lâu hoặc luôn muốn làm gì đó để giảm khó chịu.
03. Khó ngủ hoặc dễ tỉnh giấc
Người bệnh có thể nằm xuống nhưng đầu óc vẫn căng, tim hồi hộp, ngủ không sâu hoặc tỉnh giữa đêm.
04. Dễ giật mình
Một tiếng động nhỏ, một tin nhắn, một suy nghĩ thoáng qua cÅ©ng có thể làm người bệnh giật mình hoặc căng thẳng hơn.
05. Khó tập trung
Khi cơ thể luôn trong trạng thái không yên, người bệnh khó làm việc liên tục, dễ mất tập trung và nhanh mệt.
06. Kèm cảm giác mệt, hụt sức
Một số người sau các cơn hồi hộp thấy người mệt, chân tay yếu, thở không thoải mái hoặc cần ngồi nghỉ.
Vì sao hồi hộp, bồn chồn không nên xem nhẹ?
Hồi hộp, bồn chồn có thể chỉ xuất hiện thoáng qua khi người bệnh căng thẳng, uống nhiều cà phê, thiếu ngủ hoặc gặp áp lực đột ngột. Nhưng nếu tình trạng lặp lại thường xuyên, người bệnh dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: càng hồi hộp càng lo, càng lo thì cơ thể càng căng và triệu chứng càng rõ.
Tình trạng này cÅ©ng có thể làm giấc ngủ kém hơn. Khi ngủ không đủ, hệ thần kinh nhạy hơn, cơ thể dễ mệt, nhịp tim dễ dao động và cảm giác bồn chồn có thể tái diễn nhiều hơn.
Điều cần lưu ý là không phải mọi trường hợp hồi hộp đều xuất phát từ tâm lý. Một số tình trạng như rối loạn nhịp tim, cường giáp, thiếu máu, hạ đường huyết, tác dụng phụ của thuốc, sử dụng chất kích thích hoặc bệnh lý nền khác cÅ©ng có thể gây cảm giác tương tự.
Vì vậy, nếu hồi hộp kéo dài, xuất hiện đột ngột, đi kèm đau ngực, khó thở, ngất, choáng, sụt cân hoặc run tay nhiều, người bệnh cần thăm khám sớm.
Y học cổ truyền nhìn nhận hồi hộp, bồn chồn như thế nào?
Trong Y học cổ truyền, hồi hộp, bồn chồn thường được xem xét trong mối liên hệ với Tâm, Can, Tỳ, Thận, khí huyết và thần chí.
Tâm và thần chí
Tâm chủ thần minh, liên quan đến sự ổn định tinh thần, giấc ngủ và cảm giác yên trong cơ thể. Khi Tâm thần không yên, người bệnh có thể hồi hộp, ngủ không sâu, dễ giật mình hoặc hay lo lắng.
Can và cảm xúc
Can chủ sơ tiết, giúp khí cơ vận hành thông suốt. Khi căng thẳng, ức chế cảm xúc hoặc lo nghĩ kéo dài, Can khí có thể mất điều hòa. Người bệnh dễ bứt rứt, tức ngực, khó thở sâu, dễ cáu gắt hoặc cảm thấy trong người không yên.
Tỳ vị và khí huyết
Tỳ vị là nền tảng sinh hóa khí huyết. Khi ăn uống kém, tiêu hóa yếu, lao lực hoặc suy nhược kéo dài, khí huyết có thể không đủ để nuôi dưỡng cơ thể. Người bệnh có thể hồi hộp, mệt, sắc mặt kém, ngủ kém và giảm sức bền.
Thận và nền tảng phục hồi
Ở người lớn tuổi, người suy nhược kéo dài hoặc mất ngủ lâu ngày, bác sĩ có thể xem xét thêm nền tảng Thận khí, âm huyết và khả năng phục hồi tổng thể.
Đàm thấp và cảm giác nặng nề
Một số người hồi hộp kèm đầy bụng, nặng đầu, người trì trệ hoặc khó chịu sau ăn. Khi đó, bác sĩ có thể xem xét thêm yếu tố Tỳ vị, đàm thấp và sự vận hành của khí cơ.
Vì vậy, cùng là hồi hộp, bồn chồn nhưng mỗi người có thể cần một hướng hỗ trợ khác nhau. Có người cần điều hòa tinh thần. Có người cần hỗ trợ giấc ngủ. Có người cần cải thiện tiêu hóa. Có người cần kiểm tra chuyên khoa trước khi dùng thuốc Đông y.
Những yếu tố thường làm hồi hộp, bồn chồn rõ hơn
01. Căng thẳng kéo dài
Áp lực công việc, gia đình, tài chính hoặc những chuyện chưa giải quyết có thể khiến cơ thể luôn trong trạng thái cảnh giác.
02. Thiếu ngủ
Khi ngủ không đủ hoặc ngủ không sâu, hệ thần kinh dễ nhạy cảm hơn, làm người bệnh dễ hồi hộp và khó thư giãn.
03. Cà phê, trà đặc, nước tăng lực
Các chất kích thích có thể làm tim đập nhanh, khó ngủ, run tay hoặc bồn chồn ở một số người nhạy cảm.
04. Ăn uống thất thường
Bỏ bữa, ăn quá muộn, ăn quá ít hoặc dùng nhiều đồ ngọt có thể làm năng lượng trong ngày không ổn định, khiến cơ thể dễ mệt và khó chịu.
05. Làm việc trí óc quá tải
Dùng máy tính nhiều, xử lý thông tin liên tục, ít nghỉ ngơi và luôn trong trạng thái phải tập trung cao có thể làm thần kinh căng kéo dài.
06. Đau mỏi cơ thể
Đau cổ vai gáy, đau đầu, căng cơ hoặc đau lưng kéo dài có thể khiến người bệnh khó ngủ và dễ bồn chồn hơn.
Hướng hỗ trợ bằng Y học cổ truyền
Với tình trạng hồi hộp, bồn chồn, bác sĩ cần thăm khám để xác định mức độ triệu chứng, yếu tố đi kèm và các dấu hiệu cần kiểm tra chuyên khoa.
01. Thuốc Y học cổ truyền theo thể trạng
Bài thuốc có thể được cân nhắc theo hướng dưỡng Tâm, an thần, sơ Can, điều khí, kiện Tỳ, bổ khí huyết hoặc nâng đỡ thể trạng tùy biểu hiện cụ thể. Không nên tự dùng thuốc an thần hoặc thuốc bổ khi chưa rõ nguyên nhân.
02. Châm cứu khi phù hợp
Châm cứu có thể được cân nhắc nhằm hỗ trợ thư giãn, điều hòa khí huyết và giúp cơ thể giảm cảm giác căng trong một số trường hợp phù hợp.
03. Xoa bóp bấm huyệt và thư giãn cơ
Nếu người bệnh hồi hộp kèm căng cổ vai gáy, đau đầu, mất ngủ hoặc mỏi cơ, các phương pháp thư giãn cơ thể có thể giúp giảm cảm giác khó chịu.
04. Điều chỉnh giấc ngủ và sinh hoạt
Người bệnh cần hạn chế thức khuya, giảm thiết bị điện tử trước ngủ, tránh cà phê chiều tối và tạo khoảng nghỉ cho hệ thần kinh.
05. Phối hợp kiểm tra chuyên khoa khi cần
Nếu hồi hộp xuất hiện đột ngột, kéo dài hoặc đi kèm dấu hiệu bất thường, người bệnh cần được kiểm tra tim mạch, tuyến giáp, huyết học hoặc chuyên khoa phù hợp trước khi chỉ tập trung vào điều trị theo Đông y.
Người bệnh nên làm gì khi bị hồi hộp, bồn chồn?
01. Ghi lại thời điểm xuất hiện
Người bệnh nên ghi nhận hồi hộp xảy ra lúc nào, kéo dài bao lâu, có liên quan đến cà phê, stress, đói bụng, vận động hay giờ ngủ không.
02. Theo dõi triệu chứng đi kèm
Cần chú ý có đau ngực, khó thở, chóng mặt, run tay, vã mồ hôi, sụt cân, mất ngủ hoặc lo âu rõ không.
03. Giảm chất kích thích
Nên hạn chế cà phê, trà đặc, nước tăng lực, rượu bia và thuốc lá, đặc biệt khi triệu chứng xuất hiện sau khi sử dụng.
04. Không tự dùng thuốc an thần
Thuốc an thần, thuốc ngủ, thảo dược an thần hoặc sản phẩm hỗ trợ thần kinh cần được dùng thận trọng và theo hướng dẫn phù hợp.
05. Thăm khám nếu triệu chứng kéo dài
Nếu hồi hộp, bồn chồn lặp lại nhiều ngày, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc khiến người bệnh lo lắng nhiều, nên được bác sĩ đánh giá.
Khi nào cần phối hợp chuyên khoa?
Người bệnh nên đi khám tại cơ sở y tế phù hợp nếu có các biểu hiện sau:
Câu hỏi thường gặp
Hồi hộp, bồn chồn có phải là rối loạn lo âu không?
Có thể, nhưng không phải lúc nào cÅ©ng vậy. Hồi hộp còn có thể liên quan đến tim mạch, tuyến giáp, thiếu máu, hạ đường huyết, chất kích thích, mất ngủ hoặc thuốc đang dùng.
Tim đập nhanh khi căng thẳng có nguy hiểm không?
Nếu chỉ thoáng qua và hết khi nghỉ ngơi, có thể liên quan đến phản ứng căng thẳng. Tuy nhiên, nếu lặp lại nhiều lần, kéo dài hoặc kèm đau ngực, khó thở, choáng, người bệnh cần đi khám.
Có nên uống thuốc an thần khi hồi hộp không?
Không nên tự uống. Thuốc an thần cần được bác sĩ chỉ định và theo dõi, nhất là khi người bệnh đang dùng thuốc khác hoặc có bệnh nền.
Đông y có hỗ trợ hồi hộp, bồn chồn không?
Trong một số trường hợp phù hợp, Y học cổ truyền có thể được cân nhắc để hỗ trợ giấc ngủ, điều hòa khí huyết, thư giãn cơ thể và nâng đỡ thể trạng. Tuy nhiên, cần thăm khám để loại trừ các nguyên nhân cần điều trị chuyên khoa.
Khi nào cần đi khám sớm?
Khi hồi hộp kéo dài, tăng dần, ảnh hưởng sinh hoạt hoặc đi kèm đau ngực, khó thở, choáng, ngất, run tay, sụt cân, mất ngủ nặng hoặc lo âu rõ.
Lưu ý an toàn
Người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc an thần, thuốc ngủ, thuốc Đông y hoặc các sản phẩm hỗ trợ thần kinh khi chưa được tư vấn phù hợp.
Nếu hồi hộp, bồn chồn kéo dài hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau ngực, khó thở, choáng, ngất, tim đập không đều, sụt cân nhanh hoặc suy giảm sức khỏe rõ, hãy đến cơ sở y tế để được đánh giá kịp thời.
Bạn đang hồi hộp, bồn chồn hoặc khó thư giãn?
Hãy thăm khám để được đánh giá giấc ngủ, tinh thần, thuốc đang dùng, bệnh nền và các dấu hiệu cần phối hợp chuyên khoa khi cần.