Dùng đúng mục đích
Người bệnh cần hiểu thuốc đang dùng để điều trị, hỗ trợ hay chăm sóc thể trạng, không dùng theo cảm tính.
Lưu ý an toàn khi dùng thuốc
Dùng thuốc Đông y, thảo dược hay thuốc Tây đều cần đúng chỉ định, đúng người và được theo dõi phù hợp
Thuốc có thể giúp hỗ trợ điều trị và chăm sóc sức khỏe, nhưng cÅ©ng có thể gây bất lợi nếu dùng sai cách. Dù là thuốc Tây y, thuốc Đông y, thảo dược, viên hoàn, trà thuốc hay thực phẩm hỗ trợ, người bệnh đều cần hiểu rõ mục đích sử dụng, bệnh nền, thuốc đang dùng và các dấu hiệu bất thường cần theo dõi.
Bài viết này giúp người bệnh nhận biết các nguyên tắc an toàn khi dùng thuốc, đặc biệt trong trường hợp đang điều trị bệnh mạn tính, dùng nhiều loại thuốc cùng lúc, có bệnh gan thận, tim mạch, huyết áp, tiểu đường, rối loạn đông máu, phụ nữ mang thai, người cao tuổi hoặc trẻ em.
Những nguyên tắc an toàn cơ bản
Không tự phối hợp nhiều loại
Phối hợp thuốc Tây, thảo dược, viên hoàn, trà thuốc và thực phẩm chức năng cần có người chuyên môn đánh giá.
Không tự ngưng thuốc đang điều trị
Thuốc điều trị bệnh nền cần được duy trì hoặc điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ phụ trách.
Theo dõi dấu hiệu bất thường
Cần chú ý dị ứng, khó thở, chóng mặt, chảy máu, đau bụng, tiêu chảy, mất ngủ hoặc mệt tăng.
Báo đầy đủ thuốc đang dùng
Khi thăm khám, cần báo cả thuốc kê đơn, thuốc mua ngoài, thực phẩm chức năng và thảo dược đang sử dụng.
Tái đánh giá khi triệu chứng thay đổi
Nếu bệnh nặng hơn, xuất hiện dấu hiệu mới hoặc không cải thiện, cần được đánh giá lại thay vì tự tăng thuốc.
Những nhóm người cần thận trọng hơn
- Người có bệnh gan, thận, tim mạch, huyết áp hoặc tiểu đường.
- Người đang dùng thuốc chống đông, thuốc ngủ, thuốc an thần.
- Người đang điều trị bệnh mạn tính hoặc dùng nhiều thuốc cùng lúc.
- Phụ nữ mang thai, đang cho con bú hoặc dự định mang thai.
- Trẻ em, người cao tuổi hoặc người thể trạng yếu.
- Người từng dị ứng thuốc, dị ứng thảo dược hoặc thực phẩm chức năng.
- Người có rối loạn đông máu, chảy máu bất thường hoặc chuẩn bị phẫu thuật.
- Người có triệu chứng kéo dài chưa rõ nguyên nhân.
Khi nào cần liên hệ bác sĩ sớm?
Dị ứng hoặc khó thở
Nổi mẩn, sưng môi mặt, khó thở, tức ngực hoặc ngứa lan rộng cần được xử trí kịp thời.
Chảy máu hoặc bầm tím bất thường
Đặc biệt quan trọng ở người đang dùng thuốc chống đông, thuốc tim mạch hoặc có rối loạn đông máu.
Mệt nhiều, chóng mặt, ngất
Cần kiểm tra khi có tụt huyết áp, hạ đường huyết, mất nước hoặc tác dụng không mong muốn.
Đau bụng, nôn ói, tiêu chảy kéo dài
Rối loạn tiêu hóa sau dùng thuốc cần được theo dõi, nhất là khi dùng nhiều loại cùng lúc.
Vàng da, nước tiểu sẫm
Cần thận trọng với dấu hiệu liên quan gan mật hoặc tác dụng bất lợi khi dùng thuốc kéo dài.
Triệu chứng chính nặng hơn
Không tự tăng liều hoặc đổi thuốc; cần đánh giá lại nguyên nhân và hướng xử trí.
Những việc không nên làm
- Không tự mua thuốc không rõ nguồn gốc.
- Không dùng đơn thuốc của người khác.
- Không tự tăng liều khi chưa cải thiện.
- Không tự ngưng thuốc Tây y đang điều trị bệnh nền.
- Không phối hợp nhiều bài thuốc hoặc nhiều thực phẩm chức năng cùng lúc.
- Không xem thảo dược là luôn an toàn tuyệt đối.
Thông điệp chính
An toàn khi dùng thuốc không chỉ phụ thuộc vào loại thuốc, mà còn phụ thuộc vào người dùng, bệnh nền, thuốc đang sử dụng, cách phối hợp và quá trình theo dõi. Dù là thuốc Đông y, thuốc Tây, thảo dược hay thực phẩm hỗ trợ, người bệnh đều cần dùng có căn cứ.
Khi đang điều trị bệnh mạn tính, dùng nhiều thuốc, có bệnh gan thận, tim mạch, huyết áp, tiểu đường hoặc có triệu chứng kéo dài, hãy thăm khám và trao đổi với bác sĩ trước khi tự dùng thêm bất kỳ loại thuốc nào.