Lưu trữ tác giả: admin

Tâm sen từ lâu đã được nhiều người sử dụng như một loại trà giúp dễ ngủ, giảm bớt cảm giác hồi hộp và làm dịu thần kinh. Với vị đắng đặc trưng và cảm giác mát nhẹ sau khi uống, loại trà này thường được xem là lựa chọn đầu tay mỗi khi mất ngủ kéo dài hoặc lo nghĩ không yên. Tuy nhiên, không ít người sau một thời gian sử dụng lại thấy cơ thể mệt mỏi hơn, tiêu hóa kém đi hoặc cảm giác uể oải kéo dài. Có người thậm chí còn bị hạ huyết áp hoặc lạnh bụng mà không rõ nguyên nhân. Điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng: liệu trà tâm sen có thật sự dùng được cho mọi người và có nên uống mỗi ngày như một thói quen?

Trong những lúc tâm trí rối loạn, suy nghĩ miên man, một tách trà ấm đặt bên cạnh có thể không làm tan biến lo âu – nhưng lại đủ để giữ lại cho ta một khoảng thở dịu dàng. Trà thảo mộc, với hương vị nhẹ nhàng và tác dụng an thần tự nhiên, từ lâu đã được dùng như một liệu pháp hỗ trợ tinh thần trong cả Đông và Tây y. Không giống thuốc ngủ hay thuốc an thần, trà thảo mộc không làm buồn ngủ ngay. Nhưng nếu được sử dụng đều đặn, đúng loại và đúng thời điểm, nhiều người đã cảm nhận được sự thay đổi: giấc ngủ trở nên sâu hơn, đầu óc dịu lại, cảm xúc cũng bớt dao động.

Theo Đông y, tâm lý và món ăn có mối liên hệ chặt chẽ. Khi cơ thể không được nuôi dưỡng đúng cách, Thần sẽ không yên, khí huyết rối loạn, khiến cảm xúc khó kiểm soát hơn. Bài viết này sẽ chỉ ra những loại thực phẩm mà người đang bị lo âu nên hạn chế, đồng thời gợi ý cách ăn phù hợp để cơ thể được lắng dịu – và tinh thần trở nên vững vàng trở lại.

Theo Đông y, giấc ngủ là sự yên ổn của Thần. Mà Thần lại cư ngụ trong Tâm. Khi Tâm không được nuôi dưỡng đầy đủ bởi huyết, hoặc bị Can hỏa quấy nhiễu, hoặc do Tỳ vị suy yếu không sinh đủ khí huyết, thì Thần không yên. Kết quả là người tuy nằm ngủ nhưng Tâm không an, Thần không ổn, khiến giấc ngủ nông, dễ tỉnh, khó ngủ lại, ngủ dậy vẫn thấy mệt mỏi.

Sau những đợt làm việc căng thẳng kéo dài, nhiều người cảm thấy cơ thể rơi vào trạng thái kiệt sức: ăn uống không ngon, người mỏi rã rời, đầu óc nặng nề, tâm trạng thiếu ổn định. Với tâm lý “phải bồi bổ để hồi phục nhanh”, không ít người tìm đến các món ăn được cho là “bổ” như nhân sâm, yến sào, cao ban long, gà ác tần thuốc Bắc… Tuy nhiên, thực tế cho thấy, không phải ai ăn xong cũng khỏe lại – thậm chí có người cảm thấy mệt hơn, bụng trướng đầy, tiêu hóa rối loạn và ngủ càng kém đi.

Trong y học hiện đại, lo âu thường được tiếp cận như một vấn đề của hệ thần kinh. Trong khi đó, Đông y nhìn nhận lo âu như biểu hiện của sự mất điều hòa giữa các tạng phủ – đặc biệt là Tâm, Can và Tỳ. Khi khí huyết không thông, thần không yên, Tỳ vị suy yếu, Can khí uất kết, người bệnh sẽ rơi vào trạng thái lo lắng âm ỉ, ăn không ngon, ngủ không yên, cảm xúc dễ dao động mà không rõ nguyên nhân cụ thể.

Khi trải qua một giai đoạn căng thẳng kéo dài, dù là do công việc, học hành, chăm sóc người thân hay biến cố tâm lý, nhiều người rơi vào trạng thái suy nhược toàn thân. Cơ thể luôn mệt mỏi, ăn uống kém ngon, ngủ không sâu, trí nhớ giảm, tinh thần uể oải dù không mắc bệnh lý cấp tính rõ ràng. Có người nghỉ ngơi cả ngày vẫn không thấy khỏe, ăn uống đầy đủ mà vẫn cảm giác như cạn kiệt sinh lực. Đó là lúc cơ thể bắt đầu phát tín hiệu: nguồn năng lượng bên trong đang suy yếu, khí huyết không còn đủ để duy trì trạng thái sống khỏe.

Trong Y học cổ truyền, cơ chế hình thành trạng thái suy nhược – lo âu được lý giải qua mối quan hệ giữa Tâm – Tỳ – Can. Tâm chủ thần minh, Can chủ sơ tiết, Tỳ chủ vận hóa. Khi khí huyết hư tổn, Tâm không được nuôi dưỡng, Can không sơ tiết được uất khí, Tỳ không sinh đủ dinh dưỡng – sẽ sinh ra lo âu, hoang mang, ăn uống kém, người mệt rũ. Chính vì vậy, Đông y đặc biệt coi trọng việc điều chỉnh ăn uống như một phần trong liệu trình điều trị – không chỉ để “lấy lại sức”, mà còn để dưỡng Tâm, an Thần và lập lại sự quân bình trong cơ thể.

Y học cổ truyền đưa ra một hướng tiếp cận bền vững hơn: cải thiện giấc ngủ từ gốc, thông qua điều hòa tạng phủ, dưỡng Tâm, an Thần. Và một trong những yếu tố được nhấn mạnh chính là chế độ ăn uống buổi tối. Khi biết cách chọn món ăn phù hợp thể trạng, phối hợp đúng nguyên tắc, bữa ăn tối không chỉ giúp no bụng – mà còn trở thành “liều thuốc an thần tự nhiên”, góp phần cải thiện giấc ngủ một cách nhẹ nhàng và lâu dài.